Praca acetatora
Urządzenie: Acetator (AC-2) 23 000 l
I. Specyfikacja mediów
- Pojemność maksymalna: 23 000 l
- Objętość dna: 6 400 l (Ocet ~20%, alko 0,3%)
- Wsad (Denaturat): 1 300 l (Start) + 5 800 l (Faza 2)
- Woda: ok. 9 500 l
- Pożywka: Roztwór 0,15 kg/l w occie (3 dawki, łącznie ~275 l)
Podane parametry (np. 1300 denaturatu, woda, dno itd.) mogą się nieznacznie różnić w każdej szarży.
II. Opis faz produkcyjnych
Faza 1: Dotłok (6 400 l do 17 200 l)Einmaischen
Automatyczne tłoczenie wody (9 500 l) i denaturatu (1 300 l). Alcocontrol trzyma max 3,5% alkoholu. Podanie I dawki pożywki po tzw. dotłoku wymuszonym (nie zwraca uwagi na temperaturę!) ok 1000 l wody i ~60 l denaturatu. Temperatura pracy 28–30 °C.
Faza 1a: Adaptacja (Namnażanie)
[Po zakończeniu fazy 1, czyli dobraniu całej wody i denaturatu (9500 i 1300) i zmianie fazy z Einmaischen na Aufstocken]. Czekamy na spadek alkoholu z 3,5% do 2,5%. Okres intensywnego namnażania bakterii — GK ok. 11,5.
Faza 2: Dotłaczanie II denaturat (17 200 l do 23 000 l)Aufstocken
Dozowanie 5 800 l denaturatu. Alcocontrol trzyma stałe 2,5% alkoholu. Podanie II i III dawki pożywki. Kontrola laboratoryjna mętności (FNU).
Faza 3: Fermentacja końcowaFermentation
Odcięcie dopływu dykty. Bakterie przerabiają pozostały alkohol (2,5% → 0,3%). Kwasowość rośnie do ~20,0%.
Faza 4: WytłokAusmaischen
Odpompowanie ~16 600 l octu 20%. Pozostawienie ~6 400 l dna. Turbina napowietrzająca pracuje bez przerw.
III. Tabela parametrów kontrolnych*
| Etap | Objętość [l] | Alkohol [%] | Kwas [%] | GK | Pożywka |
|---|---|---|---|---|---|
| Dno (Start) | 6 400 | 0,3 | 20,0 | 20,3 | – |
| Faza 1 (Dotłok) | 17 200 | max 3,5 | ~8,0 | 11,5 | I Dawka |
| Faza 1a (Adaptacja) | 17 200 | 3,5 → 2,5 | 9,0 | 11,5 | – |
| Faza 2 (Praca) | 23 000 | 2,5 (stałe) | 9,0 → ~17,8 | 20,3 | II i III Dawka |
| Faza 3 (Finisz) | 23 000 | 2,5 → 0,3 | ~17,8 → 20,0 | 20,3 | – |
* Podane dane są przykładowe — w szarżach wartości mogą się różnić.
IV. Uwagi kontrolne
- Mętność (FNU): Pobierać próbkę i badać w laboratorium.
- Napowietrzanie: Przerwa powyżej 30 sekund grozi śmiercią populacji bakterii.
- GK (Gesamtkonzentration): skrót z języka niemieckiego, po polsku: całkowite stężenie. Suma procentowej zawartości kwasu octowego i alkoholu etylowego. Przykład: 10% kwasu + 5% alkoholu = 15 GK.
Przyjęcie i Skażenie Spirytusu
Proces: Skażenie spirytusu ~95,5%
I. Parametry docelowe
- Alkohol: 45,0%
- Kwas: ok. 4,5%
II. Przygotowanie zbiorników (16–19)
Przygotowanie zbiorników zaczyna się zazwyczaj 1–2 dni przed planowanym przyjazdem cysterny ze spirytusem.
1. Nalewanie wody
Do pustego zbiornika np. Z-18 nalewamy wodę do poziomu ok. 16 000 l (ilość zależna od stężenia kwasu w zbiorniku wcześniej przygotowanym np. Z-12). Następnie otwieramy zawory dolne i woda leci samociekiem do pustych zbiorników 16, 17 i 19.
Po wyrównaniu poziomów wodę dolewa się lub odejmuje zgodnie z podanymi wyliczeniami.
Zasada: Zbiornik 16 = 17 (taka sama ilość) oraz Zbiornik 18 = 19 (taka sama ilość).
2. Dodawanie octu
Po dolaniu wody dolewamy ocet ze zbiornika np. Z-12 w ilości podanej w wyliczeniach.
Kolejność: otwieramy zbiornik np. Z-12, kierujemy się na pompę, następnie na poszczególne zbiorniki Z-16/19.
III. W dzień, przed przyjazdem cysterny
- Weryfikacja zbiorników: sprawdzić stany zbiorników 16–19 i upewnić się, że baza (woda + ocet) jest przygotowana prawidłowo.
- Sito: sprawdzić i w razie potrzeby wypłukać sito znajdujące się zaraz za pompą od przyjęcia spirytusu.
WAŻNE: fakt sprawdzenia/czyszczenia sita należy odnotować w odpowiednim formularzu (segregator).
IV. Przyjęcie i rozładunek
1. Przydział komór do zbiorników
- Komora 1 (A) oraz Komora 2 (B): przetłaczane są do zbiorników Z-18 i Z-19.
- Komora 3 (C): przetłaczana jest do zbiorników Z-16 i Z-17.
2. Kolejność i warianty rozładunku
Dopuszczalne sposoby rozładunku komór:
- Przyjęcie każdej komory osobno [kolejno, np. najpierw 1 (A), później 2 (B), następnie 3 (C)].
- Komory 1 i 2 (A i B) równocześnie, a komora 3 (C) osobno.
- Możliwość odwrócenia kolejności: rozpoczęcie od Komory 3 (C), a następnie Komory 1 (A) i 2 (B).
V. Mieszanie i kontrola końcowa
1. Mieszanie zbiorników i opróżnianie skali
Po opróżnieniu cysterny uruchamiamy mieszadło w każdym zbiorniku. Jest to konieczne przed dolaniem wody, ponieważ po wymieszaniu objętość się zmienia. Gdybyśmy dolali wodę przed mieszaniem, moglibyśmy za bardzo rozcieńczyć denaturat (z docelowego 45% mogłoby wyjść np. 41%).
- Po wymieszaniu zakręcamy skale.
- Spuszczamy denaturat ze skal, a potem ponownie je napełniamy dla wiarygodnego odczytu (mieszadła wyłączone przy odczycie).
- Sprawdzamy ilość i uzupełniamy braki wodą do stanu z wyliczeń.
2. Badanie parametrów
Po końcowym dolaniu wody należy ponownie wymieszać zawartość zbiorników mieszadłami. Znowu spuszczamy denaturat ze skali i napełniamy je ponownie (mieszadła wyłączone przy odczycie).
- Sprawdzamy ilość na skali, pobieramy próbki odpowiednio podpisane, badamy kwasowość z każdego zbiornika (wynik ok. 4,5%).
| Produkt | Alkohol [%] | Kwasowość [%] |
|---|---|---|
| Spirytus (Cysterna) | ~96,0 % | 0,0 % |
| Denaturat | 45,0 % | ok. 4,5 % |
Maksymalne stężenie próbki dla alkomatu to 5%!
Opis pól – Acetator Drewniak
Objaśnienia pól panelu sterowania acetatora Drewniak (pojemność 46 000 l).
Przygotowanie zacieru
Zacier (denaturat + woda) do acetatora AC1 (Cetotec).
I. Parametry standardowe
- Denaturat: 5 600 l
- Woda: 14 400 l (z sieci)
- Razem: 20 000 l → na 2 szarże (AC1 bierze po 10 000 l)
- Alkohol 12,6% · Kwas 1,26% · GK 13,86
II. Zbiorniki i denaturat
- Zacier robi się w Z7 albo Z20.
- Zrobiony w Z7 → przetłaczany do Z20 (gdy Z20 jest pusty).
- Denaturat (dykta) ze zbiorników Z-16/19, chyba że jest w Z11/Z12/Z13.
III. Przygotowanie zacieru
1. Nalewanie wody
Do zbiornika (Z7 lub Z20) nalewamy wodę z sieci w ilości z wyliczeń (standardowo 14 400 l).
2. Dozowanie denaturatu
Dolewamy denaturat ze zbiorników Z-16/19 (chyba że jest w Z11/Z12/Z13) (standardowo 5 600 l). Denaturat dodajemy do nalanej już wody.
3. Mieszanie
Uruchamiamy mieszadło, aż denaturat i woda się połączą. Po wymieszaniu zakręcamy skale. Spuszczamy ze skali (w Z7 to jedyna możliwość pobrania próbki), a potem ponownie napełniamy dla wiarygodnego odczytu (mieszadło wyłączone przy odczycie).
4. Sprawdzenie
Badamy kwasowość (cel ~1,26%). Alkoholu alkomatem nie sprawdzisz (alkomat tylko do 5%, a zacier ma ~12,6%).
IV. Wyliczanie ilości
Trzy sposoby — zależnie od tego, co znasz. Denaturat ma 45% alkoholu i 4,5% kwasu (razem GK 49,5).
1. Znasz objętość zacieru i docelowy alkohol
Przykład — 15 000 l zacieru, 12,6% alk.:
2. Znasz ilość denaturatu — ile wyjdzie zacieru
Przykład — 5 600 l denaturatu, 12,6% alk.:
3. Znasz docelowe GK (alkohol + kwas)
Przykład — 20 000 l zacieru, GK 13,86:
Sprawdzenie: Kwas = Denaturat × 4,5 ÷ Zacier · Alkohol = Denaturat × 45 ÷ Zacier · GK = Alkohol + Kwas. Standard (5 600 denaturat / 20 000 l): Alkohol 12,6%, Kwas 1,26%, GK 13,86.
V. Podawanie do AC1
Zacier z Z20 podawany jest do AC1 (Cetotec) automatycznie (dotłok) — po 10 000 l na szarżę.
Wyliczenia robi też kalkulator — Przeliczniki zacieru (ZAC-05).